Nowe Sygnaly nr. 51 z 1995
Jak jezdza inni?
Jak do tej pory PKP wciaz brak rywalizacji na torach. O Lubuskiej Kolei
Regionalnej wszyscy juz zapomnieli. Lecz coraz prezniej rozwija sie
pasazerska komunikacja autobusowa. Silnym konkurentem dla kolei moze stac
sie w przyszlosci firma "Polski Express". Metryke tej mlodej spolki
przedstawil mi jej dyrektor generalny Kazimierz Wojtaszewski. "Urodzilismy
sie 5 sierpnia 1994 roku. Naszym ojcem i matka byl brytyjski koncern
National Express Group. To zaszczyt urodzic sie w takiej rodzinie. Obecnie
NEG (do 1992 r. firma panstwowa) jest najwiekszym na swiecie przewoxnikiem,
oferujacym regularne, dalekobiezne polaczenia autobusowe. Swiadcza o tym
liczby. Tabor firmy w ciagu roku pokonuje 105 mln kilometrow. Kazdego dnia
na trasy wyrusza 600 autokarow, przewozac w Wielkiej Brytanii 13 mln
pasazerow rocznie. NEG zdecydowal sie zainwestowac w Polsce. Uruchomil
kosztem 4,5 mln dolarow nowe przedsiewziecie - "Polski Express", stajac sie
jedynym udzialowcem w tej spolce.
Wszystkie obslugiwane przez PE trasy zaczynaja sie i koncza w Warszawie.
Pierwszymi liniami byly tzw. "wahadlowce" do Bialegostoku, Lodzi i Lublina.
Nieco poxniej, charakterystyczne, zoltogranatowe autobusy polaczyly stolice
z Olsztynem, Elblagiem i Trojmiastem (trasa polnocna) oraz z Krakowem i
Katowicami (poludniowa). Ostatnia linie do Bydgoszczy i Pily uruchomiono w
grudniu 1994 r. Niedawno jeden z kursow do Lublina przedluzono do Rzeszowa.
autokary zatrzymuja sie na specjalnie oznakowanych przystankach,
znajdujacych sie na dworcach PKS oraz w innych centralnie polozonych
punktach miast (np. w Warszawie przy Dworcu Centralnym). Bilety mozna kupic
w kasach PKS, w wybranych biurach podrozy i bezposrednio u kierowcy. Mozna
je rowniez zarezerwowac telefonicznie.
Firma ma do swojej dyspozycji 23 autobusy volvo. Nie sa to pojazdy
najnowszej generacji. Wiekszosc z nich zostala sprowadzona z Holandii, bedac
juz wtedy po znacznym okresie eksploatacji. Dlatego tylko 9 autobusow ma
mniej niz trzy lata. "Przede wszystkim stawiamy na komfort podrozy - mowi
dyrektor Wojtaszewski. Nie wyobrazam sobie, aby na naszych liniach
pasazerowie jexdzili autosanami czy jelczami, natomiast jest mozliwe, ze
zakupimy w przyszlosci pojazdy montowane juz w Polsce, np.: mercedesy,
neoplany czy scanie. Nie zamierzamy byc konkurencja dla kolei, ktora na
trasach podobnych do naszych podrozuje sie szybciej i taniej. Nie boimy sie
PKS-u. Przejazdy ich autobusami niepredko dorownaja nam pod wzgledem jakosci
i ceny oferowanych uslug."
Autobusy PE wyposazone sa w toalety, klimatyzacje, rozkladane fotele. Do
dyspozycji pasazerow jest rowniez telefon komorkowy. Przed rozpoczeciem
podrozy w Warszawie opieke nad oczekujacymi pasazerami sprawuja hostessy. Na
komfort jazdy dodatkowy wplyw ma miekkie zawieszenie pneumatyczne i cicha
praca silnika. Wszystkie autokary sa wyposazone w system ABS zapobiegajacy
poslizgowi podczas hamownia i tachometry - urzadzenia prowadzace staly zapis
pracy pojazdu i czynnosci kierowcy w czasie jazdy, np.
przestrzegania ograniczen predkosci czy punktualnosci na trasie.
Trzeba przyznac, ze podroz "Polskim Expressem" to komfort. Ale, nic wiecej.
Nawet w najlepszych warunkach siedmiogodzinna podroz z Warszawy do Krakowa
moze byc prawdziwa udreka. "Na tej trasie - tlumaczy dyrektor - jak i na
rownie dlugiej linii do Gdyni liczymy na pasazerow podrozujacych na krotkich
dystansach, np. z Lodzi do Czestochowy, czy z Katowic do Krakowa".
Wciaz zdarza sie, ze na pewnych odcinkach podrozuja zaledwie dwie, trzy
osoby. Sytuacja zmienia sie w weekendy, gdy np.. na linii do Bydgoszczy
zapelnienie autobusow jest stuprocentowe. Temu zroznicowaniu firma stara sie
zaradzic organizujac tzw. oferty promocyjne. Od listopada br. we wtorki,
srody i czwartki studenci i emeryci placa za bilet 40 procent mniej. Mimo w
miare elastycznego dostosowywania sie do potrzeb rynku
PE wciaz przynosi straty. Jest to zgodne z przewidywaniami zalozycieli,
ktorzy w dniu uruchomienia firmy obliczyli, ze nowy przewoxnik w Polsce
zacznie przynosic zyski dopiero po trzech latach. Jesli tak sie nie stanie,
PE zawiesi dzialalnosc.
Coraz wiecej kosztuje wspolpraca z 5 oddzialami PKS w: Bialymstoku, Elblagu,
Bydgoszczy, Pabianicach i Lublinie. Oddaja one swoich kierowcow, dokonuja
przegladow i napraw, udostepniaja swoje kasy i dworce. Nie ze wszystkimi
kooperacja do tej pory ukladala sie pomyslnie. Przykladem jest warszawski
oddzial PKS. Wykorzystujac pozycje monopolisty zabronil wjazdu autobusom
"Polskiego Expressu" na teren dworca Warszawa Zachodnia.
Dyrektor mysli rowniez o wspoldzialaniu z kolejami. Dobrym pomyslem bylyby
przewozy kombinowane - na przyklad pociagiem IC z Warszawy do Krakowa, a
dalej autokarem PE z Krakowa do Zakopanego. Mozna by prowadzic wspolna
promocje tej formy przejazdu i wspolna sprzedaz biletow. Na takiej zasadzie
firma autobusowa wspolpracuje juz z bialostockim oddzialem LOT.
Pan Wojtaszewski ma rowniez do PKP zastrzezenia: "Niedawno na jednej z
naszych linii wyslannicy kolei ankietowali pasazerow. Z jednej strony moge
sie tylko cieszyc, ze zostalismy dostrzezeni przez tak wielkie
przedsiebiorstwo, jakim sa PKP. Z drugiej strony to nieladnie, ze nikt z tej
firmy nie zapytal nas, ani nie poinformowal o zamiarze przeprowadzenia tego
typu badan na pokladzie naszych autobusow. O tej dzialalnosci dowiedzielismy
sie od naszych zbulwersowanych pasazerow.
BOHDAN PUSZKAR